Bayat nima? Bu savolga Umar Ziyovuddin Dog'istoniy (q.s) hazratlarining "Tasavvuf va tariqatlar ila bog'liq fatvolar" nomli kitoblarida quyidagicha javob berilgan:
"Tasavvuf Buyuklari ila so'filarning darvesh ve muridlaridan ahd olishlari, muridlarning belgilangan mavzularda ularga so'z berishlarining mustahab bo'lish bo'lmasligi so'ralganida, shunday javob berilgandir:
Shayx ila murid orasida yuzaga keluvchi ahdlashuv juda ham go'zal va qiymat berilgan bir harakatdir. Bunday bir so'zlashma natijasida kelib chiqqan ahdlashmaning keltiradigan mas'uliyat va mukallafiyati darveshlar ustida bir muroqabaning tug'ilishiga, natijada ularning islomiy bir hassoslikka sohib bo'lishlariga sabab bo'ladi. Bu ahd va so'zlashuvda shayx muridini har turli ma'siyat va isyondan uzoq bo'lishga, butun ibodat va toatlarga mahkam bog'lanishi ma'nosini beruvchi so'zini eslatib, kamchiliklarini shu ondanoq tark etishga undaydi.
Bu mavzuda juda ko'p hadisi payg'ambar mavjuddir.
Ubadatu'bni's-Samit (r.a) dan Rasululloh (s.a.v) ning huzurlarida jam bo'lgan sahobai kiromdan bir guruhiga shunday marhamat qilganlari rivoyat qilingandir: Allohga hech bir narsani sherik va o'rtoq qo'shmasligingizga, o'g'rilik qilmasligingizga, zino qilmasligingizga, bolalaringizni o'ldirmasligingizga, ma'ruf bo'lgan hech bir hususda isyon etmasligingizga doir menga so'z berib bay'at qilingiz. Kim so'z bergan masalalarga rioyat qilib kerakli narsalarni kamchiliksiz i'fo qilsa, ajr va savobi Allohga oiddir. Kim esa biror xato va gunoh ishlasa va jazosi dunyoda berilsa, bu jazo u kishi uchun kafforat bo'ladi. Sohibini uxroviy javobgarlikdan qutqaradi. Kim esa bir ayb yo gunoh ishlasa va Alloh buni berkitib o'rtaga chiqarmasa (dunyoda jazosiz qoldirsa), natijasi Allohga oiddir. Xohlasa afv etadi, xohlasa jazolaydi. Biz bu masalalarda Rasululloh (s.a.v) ga bay'at qilib so'z berdik.
Муқаддима
Ҳар ойда бир марта чиқадиган журнал сифатида 1983 йил сентябрь ойидан эътиборан чоп этила бошлаган «Ислом» 1998 йил июнь ойига қадар, яъни 15 йил давомида мамлакат инсонларининг илмий, маданий, маърифий даражасининг юксалишига муҳим ҳисса қўшди; дунёнинг турли жойларидаги мазлум ва ноҳақликка учраган инсонларнинг аҳволи билан қизиқди; дунё мусулмонларининг Туркия мусулмонлари билан яқиндан танишишига кенг имконият яратиб берди.
Марҳум Маҳмуд Асъад Жўшон ҳазратлари мусулмонларнинг таълим ва таҳсил олишларини энг муҳим масалалардан бири деб билганлар, инчунун, жамиятнинг катта қисмига диний таълим бериш мақсадида ҳам «Ислом» журналини чиқартирганлар. Журнал қисқа вақт ичида катта эътибор қозонди; маданий, илмий ва ирфоний мактаб даражасига етишди.
Mуҳтарам устоз журналнинг бутун фаолияти давомида у билан яқиндан қизиқди, буткул банд бўлишларига қарамай кириш мақолаларини ёзиб беришни канда қилмадилар. Ҳазрат ҳар бир мақоласини ўқувчига бир мактуб сифатида қаламга олганлар, ҳар бир масалани даврнинг тинмай ривожланиш ва ўзгаришда бўладиган талабларини назардан қочирмаган ҳолда баҳолаганлар, қачон ва қаерда ўқилса ҳам долзарблигини йўқотмайдиган мавзуларни катта маҳорат билан қоғозга туширганлар.
Ислом дини одамзотни асфаласофилин (1.Энг паст даража. 2. Жаҳаннам)дан чиқариб, аълои иллийян (энг юксак мартаба)га эриштирмоқ, ҳайвонийликдан қутқариб комил инсон даражасига етказиш учун юборилгандир. Унинг ичида ҳар хил моддий ва маънавий, шахсий ва ижтимоий дардларга даво, ҳар турли руҳий ва жисмоний касалликларга шифо бор.
Аммо ислом парчаланмайдиган, бир бутун диндир. Унинг бир қисми олиниб, бошқа бир қисми қолдириладиган бўлса ижобий натижаларга эришилмайди. Гоҳ ичилиб, гоҳ ичилмаган дориларнинг, гоҳ қилиниб, гоҳ қилинмаган муолажаларнинг фойдаси бўлмай, аксинча хасталикнинг тузалишини номаълум муддатга узайтириб, микробларнинг баттар авж олишига сабаб бўлгани каби...
Бугунги кун мусулмонларининг аксарияти эса бу ҳақиқатдан бехабардирлар. Ишонади, имон келтиради, лекин амал қилмайди, ибодатдан қочади. Ёки бўлмаса исломга бир томонлама қаттиқ ёпишиб олади-ю, бошқа жиҳатларини эътиборидан соқит қилади. Мусулмонман дейди, аммо Европанинг, Россиянинг, Американинг бузғунчи ёхуд куфроний фалсафаларини ёқтиради. Юзаки диний билимга эга бўлишига қарамасдан, чуқур масалалар, билмаган мавзулари ҳақида сўз очади, ўзи-ку йўлдан озган, бошқаларни ҳам йўлдан оздиради. Аллоҳнинг марҳаматидан, раҳму шафқатидан умидвор бўлади, лекин азоби борлигига, ғазаби муқаррарлигига аҳамият бермайди. Диннинг шаклий томонларига жуда қаттиқ эътибор беради, аммо асл моҳиятини англамайди. Қолипни (вужудини) пардозлайди, лекин унинг ичидаги қалбга оро беришни хаёлига келтирмайди...
Асрлар давомида Исломнинг байроқдорлигини қилган, муробид ва мужоҳид бир миллатмиз; узоқ вақт бу вазифани шараф билан уддалаб келдик. Бугунга қадар жуда кўп ҳужумларга дуч келдик, қанча хавфу хатарлардан ошиб ўтдик, жуда катта йўқотишларга ва насл ўзгаришларига учрадик; аммо халқимизнинг аксарият қисми, худога шукур, бугун ҳам диндор. Ўзининг нафис хусусиятларини унутган бўлса ҳам, одатий инстинкт (туғма ҳис-туйғуси) туфайли имон ва исломга боғлангандир; Аллоҳу таолонинг амрларига, Жаноби Расулуллоҳнинг (С.А.В) суннати санийясига мувофиқ яшашга интилади; ғафлат ва гуноҳга ботса хафа бўлади, қила олмаган яхшиликлари ва ибодатлари учун ғамга ботади, қила олганларга ҳавас қилади, яхши бўлишга интилади; самимий, тақводор инсонларни ҳурмат қилади ва уларга эргашади; фарзандларини диндор ва одобли қилиб тарбиялашга ҳаракат қилади; номини яхшилик билан эслаб юрсинлар дея масжид, мадраса, кўприк, йўл қурдириб, булоқлар очдиради; Аллоҳ йўлида миллионларини сарфлашдан қочмайди.
Миллатимиз ҳақидаги бу сўзларимизнинг далил-исботи сифатида қурдирилган минглаб янги масжид ва очилган Қуръон курсларини, беҳисоб хайрия ташкилотлари ва жамғармаларини, халқ томонидан қурилган ва бир қисми шу кунларда қуриш учун ижозат ва ишора кутаётган юзлаб имом-хатиб мактабларини, ҳар йили минг битта тўсиқдан ошиб ўтиб ҳаж ва умрага бориш учун ҳаракат қилаётган одамлар оқимини, миноралар, қандиллар ва маҳйа (рамазон ойида икки минора орасига ўтказилган ипларга осилган ёзув)лар билан безатилган масжидлар одамлар билан лиқ тўлиб, кўчаларга тошиб чиққан, еру кўк нурларга беланган рамазон ойининг файзли кунларини айтишимиз мумкин.
Mening o‘zim bilan birga sayohatga otlangan bir to‘da hamrohlarim bor. Ular puxtalik bilan safar tadorigini ko‘rdilar. Bozorlarni aylanib safar uchun eng yaxshi va eng foydali narsalarni did va farosat bilan tanlab, xarid qildilar. Men esa: “Ha-a, hali jo‘naydigan kungacha ancha vaqt bor-ku, o‘lar joydamasman, ulguraman-da”, - degan vaj bilan safarga unchalik hafsala bilan tayyorgarlik ko‘rmadim. Balki hamma vaqtimni o‘yin-kulgi-yu xarala-tarala bilan o‘tkazdim. Ular yo‘l uchun ko‘p yaxshi narsalarni o‘zlari bilan oldilar, mening esa... bu narsa xayolimga ham kelmadi. Yo‘q, yo‘q, balki mening ham yelkamni og‘irlashtirib, qaddimni bukib qo‘yayozgan zilday og‘ir bir yukim bor. Biroq chuqur xo‘rsinaman, u foyda o‘rniga zarar beradigan keraksiz yuk...
Eh, koshki nima sababdan foyda o‘rniga zarar beruvchi yukni elkamga ortganimni bilsam edi!
Koshki tegramdagi yo‘ldoshlarim yaxshi, yoqimli va xushbo‘y narsalarni jabduq qilganliklari sabab, safar nihoyasida saodatga erishganliklarini bilsam edi!
Ularning ko‘ngillari xotirjam, qarashlarida mamnunlik bor. Mening nafsim esa iztirobda, yuzimga allaqanday bezovtalik ifodasi o‘rlagan.
UzIslam.com: Zino bugungi zamonaviy dunyoda toboro avj olib borayotgan illatlardan hisoblanadi. Nomusulmon o'lkalarda zino ikki insonning o'zaro roziligi asosida amalga oshadigan, ko'ngil ishi deya ataladigan tabiiy holga aylanib qolgan. Achinarlisi, musulmon yoshlari orasida ham, Islomdan bexabar musulmon o'lkalarida ham bu gunohga o'ralashib qolayotganlar soni, afsuski, oshib bormoqda. Alloh bizlarni bundan asrasin. Quyidagi kichik risolada zinokorlar uchun Alloh oxiratda qanday azoblar tayyorlab qo'ygani haqida hikoya qilinadi.
Alloh taolo bandalarini zinoga yaqinlashishdan va zinoga sabab bo‘ladigan ishlardan qaytarib shunday deydi:
«Zinoga yaqinlashmanglar! Chunki bu buzuqlikdir va eng yomon yo‘ldir» (Al-Isro surasi, 32).
«Ular Alloh bilan birga boshqa biron ilohga duo-iltijo qilmaslar va Alloh(o‘ldirishni harom qilgan) biron jonni nohaq o‘ldirmaslar hamda zino qilmaslar. Kim mana shu (gunohlardan birontasini) qilsa, uqubatga duchor bo‘lur. Qiyomat kunida uning uchun azob bir necha barobar qilinur va u joyda xorlangan holida mangu qolur» (Furqon, 68-69).
«Zinokor ayol va zinokor erkak - ulardan har birini yuz darradan uringlar...»
Yer yuzida qancha bosh bo‘lsa, qancha inson bo‘lsa, shuncha hayot falsafasi bor. Har birining bitta yo‘li bor. Haqiqiysi qaysi?.. Eng birinchi haqiqiysini topmoq, sobit qilmoq kerak. Aniq-ravshan qilib aytayin, dorilfununning professori sifatida aytaman, bu yo‘lni Allohning suyukli quli bo‘lmaguncha, Alloh ko‘rsatmas!
Theme by Danetsoft and Danang Probo Sayekti inspired by Maksimer